REEV mở ra giải pháp giảm phụ thuộc vào trạm sạc nhờ động cơ phát điện dự phòng. Nhưng liệu công nghệ này có thực sự giải tỏa được nỗi lo hết pin trên những hành trình dài?
Một trong những rào cản khiến nhiều người còn cân nhắc khi chuyển sang ô tô điện không hẳn nằm ở khả năng vận hành hay chi phí sử dụng, mà đến từ một nỗi lo rất thực tế: “Nếu hết pin giữa đường thì sao?”. Tâm lý phải tính toán vị trí trạm sạc, thời gian chờ sạc và khả năng tìm được điểm sạc phù hợp trên những hành trình dài được gọi là “range anxiety” nỗi lo về phạm vi hoạt động. Đây cũng là bài toán mà công nghệ REEV đang tìm cách giải quyết theo một hướng khá khác biệt.
Về bản chất, REEV vẫn là một chiếc xe điện. Mô-tơ điện đảm nhiệm việc dẫn động bánh xe, trong khi bộ pin lớn cung cấp nguồn năng lượng chính. Người dùng có thể sạc xe từ nguồn điện bên ngoài và sử dụng năng lượng trong pin cho những chuyến đi hằng ngày. Tuy nhiên, khác với xe điện thuần túy, REEV có thêm một động cơ đốt trong làm nhiệm vụ phát điện. Khi dung lượng pin xuống thấp, động cơ này có thể hoạt động để tạo ra điện, giúp chiếc xe tiếp tục di chuyển mà không nhất thiết phải lập tức tìm một trạm sạc.
Điểm này tạo ra sự thay đổi đáng kể về tâm lý sử dụng. Với xe điện thuần túy, một chuyến đi dài thường đòi hỏi người lái phải tính toán tương đối kỹ về quãng đường, mức tiêu thụ năng lượng, vị trí trạm sạc và thời gian cần dừng lại. Với REEV, người lái vẫn cần quan tâm đến năng lượng, nhưng áp lực “phải tìm được trạm sạc” giảm xuống. Nếu chưa thuận tiện để sạc, chiếc xe vẫn có thể tiếp tục hành trình nhờ nguồn điện được tạo ra từ nhiên liệu.
Có thể hình dung REEV như một chiếc xe điện mang theo một “máy phát điện” trên chính chiếc xe. Khi có điều kiện, người dùng vẫn sạc pin để tận dụng tối đa ưu điểm của hệ truyền động điện. Nhưng khi đi xa hoặc gặp những cung đường có hạ tầng sạc hạn chế, động cơ đốt trong có thể đảm nhiệm vai trò phát điện, tạo thêm năng lượng cho hệ thống.
Đây chính là điểm khiến REEV trở thành một giải pháp trung gian đáng chú ý. Người sử dụng vẫn có được trải nghiệm của một chiếc xe điện trong phần lớn hành trình thường ngày, nhưng không phải hoàn toàn phụ thuộc vào mạng lưới trạm sạc khi thực hiện những chuyến đi dài. Nỗi lo hết pin vì thế không biến mất, nhưng được bổ sung thêm một phương án dự phòng.
Tuy nhiên, nói REEV “giải quyết hoàn toàn” vấn đề trạm sạc thì chưa chính xác. REEV chỉ giảm sự phụ thuộc vào trạm sạc, chứ không loại bỏ nhu cầu sạc. Khi có điều kiện, việc sạc điện vẫn rất quan trọng để khai thác đúng lợi thế của một chiếc xe điện mở rộng phạm vi. Nếu người dùng thường xuyên bỏ qua việc sạc và chủ yếu dựa vào động cơ đốt trong để phát điện, chiếc xe sẽ không còn phát huy tối đa lợi ích của kiến trúc REEV.
Vì vậy, giá trị lớn nhất của REEV có lẽ không nằm ở việc “không cần trạm sạc”, mà ở chỗ thay đổi vai trò của trạm sạc trong trải nghiệm sử dụng xe. Với xe điện thuần túy, trạm sạc là một phần quan trọng trong kế hoạch hành trình. Với REEV, trạm sạc trở thành lựa chọn ưu tiên khi thuận tiện, trong khi động cơ phát điện đóng vai trò phương án dự phòng khi cần đi xa.
Nói cách khác, REEV không xóa bỏ hoàn toàn “nỗi lo trạm sạc”, nhưng có thể biến nó từ một vấn đề có khả năng quyết định cả hành trình thành một yếu tố có phương án dự phòng. Trong giai đoạn hạ tầng sạc vẫn đang tiếp tục mở rộng, đây có thể là một trong những lý do khiến REEV được quan tâm: người dùng vẫn bước vào thế giới xe điện, nhưng không phải ngay lập tức từ bỏ sự chủ động vốn có của những chuyến đi dài.
Tuấn Phạm