Khi kỳ nghỉ Tết dần khép lại, bức tranh giao thông trên khắp cả nước lại bước vào một giai đoạn cao điểm khác: hành trình trở lại thành phố, trở lại công trường, nhà máy và văn phòng. Nếu những ngày cận Tết là dòng người háo hức về quê, thì sau mùng 4, mùng 5 trở đi, áp lực thời gian, tâm lý vội vàng và trạng thái mệt mỏi bắt đầu hiện rõ trên từng cung đường. Đây cũng là thời điểm các yếu tố rủi ro như thiếu ngủ, dư âm rượu bia và sự chủ quan dễ cộng hưởng, tạo thành nguy cơ mất an toàn giao thông đáng lo ngại.
Tâm lý phổ biến nhất trong giai đoạn này là sự sốt ruột. Nhiều người có xu hướng nán lại quê thêm một hai ngày để trọn vẹn tình thân, rồi đến sát ngày làm việc mới bắt đầu khởi hành. Quỹ thời gian bị nén lại khiến không ít tài xế tăng tốc, cố gắng “chạy bù” quãng đường, đặc biệt trên các tuyến cao tốc và quốc lộ huyết mạch. Sự vội vàng làm giảm khả năng quan sát, dễ dẫn đến các tình huống chuyển làn đột ngột, bám đuôi xe phía trước ở khoảng cách không an toàn hoặc xử lý thiếu bình tĩnh khi gặp ùn ứ.
Song song với đó là trạng thái mệt mỏi tích tụ sau chuỗi ngày sinh hoạt đảo lộn. Tết thường đi kèm với việc thức khuya, di chuyển nhiều, tham gia liên tục các buổi gặp gỡ. Nhịp sinh học bị thay đổi, giấc ngủ không đủ và chế độ ăn uống thất thường khiến cơ thể chưa kịp hồi phục trước khi bước vào hành trình dài hàng trăm kilomet. Trong điều kiện đó, khả năng tập trung suy giảm, phản xạ chậm lại, nguy cơ buồn ngủ khi lái xe tăng cao, đặc biệt với những người di chuyển đường dài bằng ô tô cá nhân hoặc xe máy.
Một yếu tố khác không thể bỏ qua là dư âm của rượu bia. Dù các quy định xử phạt vi phạm nồng độ cồn đã được siết chặt, thực tế cho thấy việc sử dụng đồ uống có cồn trong những ngày cuối kỳ nghỉ vẫn khá phổ biến. Không ít người chủ quan cho rằng chỉ uống “ít”, hoặc đã qua nhiều giờ nên không còn ảnh hưởng. Tuy nhiên, tác động của rượu bia lên cơ thể phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thể trạng, lượng tiêu thụ và thời gian nghỉ ngơi. Ngay cả khi không còn cảm giác say, khả năng xử lý tình huống và mức độ tỉnh táo có thể vẫn chưa hoàn toàn trở lại bình thường.
Đáng chú ý, lưu lượng phương tiện trong giai đoạn kết thúc kỳ nghỉ thường tăng đột biến theo từng khung giờ. Các cửa ngõ thành phố lớn, trạm thu phí và tuyến cao tốc dễ rơi vào tình trạng quá tải cục bộ. Trong bối cảnh đó, chỉ một hành vi thiếu kiềm chế hoặc một giây mất tập trung cũng có thể dẫn đến va chạm dây chuyền. Thực tế nhiều năm cho thấy, số vụ tai nạn nghiêm trọng sau Tết không chỉ liên quan đến mật độ giao thông cao mà còn gắn với yếu tố tâm lý và thể trạng của người điều khiển phương tiện.
Ở góc độ quản lý, lực lượng chức năng thường tăng cường tuần tra, kiểm soát trong những ngày cuối kỳ nghỉ, tập trung vào các hành vi vi phạm phổ biến như chạy quá tốc độ, sử dụng rượu bia khi lái xe và không giữ khoảng cách an toàn. Tuy nhiên, giải pháp căn cơ vẫn nằm ở ý thức của mỗi cá nhân. Việc chủ động sắp xếp thời gian khởi hành sớm hơn, nghỉ ngơi đầy đủ trước chuyến đi, tuyệt đối không lái xe khi còn sử dụng đồ uống có cồn là những nguyên tắc cơ bản nhưng có ý nghĩa quyết định.
Tết là khoảng thời gian để nghỉ ngơi và tái tạo năng lượng. Hành trình quay trở lại công việc vì thế cần được xem như bước chuyển tiếp quan trọng, không nên bị chi phối bởi tâm lý vội vàng hay chủ quan. Khi mỗi người điều khiển phương tiện giữ được sự tỉnh táo, bình tĩnh và tôn trọng quy tắc an toàn, hành trình kết thúc kỳ nghỉ sẽ không còn là áp lực, mà trở thành khởi đầu suôn sẻ cho một năm làm việc mới.
Gia An