Nghiên cứu cho biết hệ thống kiểm soát hành trình thích ứng có thể gây hại nhiều hơn lợi
Nếu bạn đã mua một chiếc ô tô mới trong vài năm trở lại đây hoặc sắp mua một chiếc, rất có thể là nó đã hoặc đang đi kèm với một nhóm các tính năng an toàn nằm trong cụm gọi là ADAS. Ý tưởng của chúng nhìn chung là làm cho việc lái xe an toàn hơn và ít căng thẳng hơn. Một tính năng phổ biến mà các nhà sản xuất ô tô đưa vào các cấp độ trang bị tốt hơn của họ là Kiểm soát hành trình thích ứng (ACC – Adaptive Cruise Control), sử dụng các cảm biến để đảm bảo xe tự động di chuyển với tốc độ của xe phía trước. Tuy nhiên, một nghiên cứu từ Hà Lan được công bố trên một nhóm tạp chí Nghiên cứu giao thông đưa ra bằng chứng rằng việc sử dụng Kiểm soát hành trình (CC-Cruise Control ) và ACC thông thường dẫn đến nhiều tai nạn hơn. Cho dù bạn lái xe Ram 1500 hay Nissan Leaf, việc dựa vào công nghệ có thể gây ra hậu quả thảm khốc, nhưng cũng có một số sự đảm bảo từ những phát hiện của nghiên cứu này; một số tính năng hỗ trợ tiên tiến thực sự hữu ích.
Nghiên cứu đang đánh giá chính xác điều gì?
Nghiên cứu này nhằm mục đích đánh giá hiệu quả thực tế của ADAS trong việc ngăn ngừa tai nạn. Vì vậy, nghiên cứu không chỉ tập trung vào ACC mà còn vào 28 tính năng có thể là một phần trong gói ADAS. Nghiên cứu phân loại các hệ thống riêng lẻ dựa trên mức độ khẩn cấp và mức độ kiểm soát. Nghiên cứu, sử dụng các tập dữ liệu từ khắp nơi trên thế giới, kết luận rằng các tính năng như Hỗ trợ giữ làn đường và Hệ thống giám sát người lái có tác dụng mạnh nhất trong việc giảm tai nạn.
Các tính năng CC và ACC nằm trong nhóm các hệ thống tăng cường sự thoải mái, với chiếc xe duy trì mức độ kiểm soát cao và mức độ khẩn cấp thấp. Nó không ở đó để can thiệp trong trường hợp khẩn cấp, mà để cho phép người lái xe thư giãn. Nghiên cứu trình bày kết quả theo tỷ lệ phần trăm, với Hỗ trợ giữ làn đường (LKA) (-19,1%) và Hệ thống giám sát người lái (DMS) (-14%) cho thấy chúng có tác động mạnh nhất đến việc giảm tai nạn. Tuy nhiên, CC (+8%) và ACC (+12%) dường như liên quan đến việc tăng tỷ lệ tai nạn.
Kết luận chung của nghiên cứu cho thấy mức độ lợi ích khác nhau
Nghiên cứu cho thấy hệ thống thông báo, cảnh báo và can thiệp không có tác dụng hoặc có tác dụng tích cực trong việc giảm khả năng xảy ra va chạm. Có thể dự đoán được, hệ thống cảnh báo và can thiệp có tác dụng lớn hơn hệ thống thông báo. Tuy nhiên, chỉ có CC và ACC, được coi là hệ thống tăng cường sự thoải mái, cho thấy khả năng xảy ra va chạm tăng lên. Sự kết hợp của các hệ thống ADAS có thể đưa xe vào một trong các loại xe tự lái.
Theo quan điểm thông thường, không có gì ngạc nhiên khi việc loại bỏ khả năng kiểm soát tốc độ của xe để giúp người lái thư giãn sẽ dẫn đến tình trạng mất tập trung. Trên thực tế, đây là vấn đề đã được thảo luận rất nhiều về mức độ tự chủ mà xe tự lái có thể đạt được. Nghiên cứu này bổ sung thêm cho lập luận rằng nếu chúng ta muốn đưa xe tự lái vào đường, chúng cần phải hoàn toàn tự động hoặc không kiểm soát phanh, tăng tốc và lái vì sự tiện lợi và thoải mái. Tự động hóa một phần đòi hỏi người lái phải tập trung hoặc sẵn sàng tiếp quản sẽ dẫn đến tình trạng mất tập trung hoặc cảm giác tự tin sai lầm. Hoặc, như một người khôn ngoan đã từng nói, “Một người lái xe buồn chán là một người lái xe tồi”.
Tuấn Phạm