Trong kỹ năng lái xe an toàn hiện đại, việc đặt tay trên vô-lăng không còn là thói quen mang tính cá nhân mà đã được chuẩn hóa dựa trên nghiên cứu về kiểm soát phương tiện và phản xạ của người lái.
Các chuyên gia ô tô, bao gồm Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA) và nhiều tổ chức đào tạo lái xe tại châu Âu, đều khuyến nghị người lái nên giữ hai tay trên vô-lăng ở vị trí 9 giờ và 3 giờ. Đây không phải là một quy ước ngẫu nhiên, mà là kết quả của việc tối ưu hóa khả năng kiểm soát xe trong mọi tình huống, từ vận hành bình thường đến xử lý khẩn cấp.
Trước đây, nhiều tài liệu hướng dẫn lái xe thường nhắc đến vị trí 10 giờ và 2 giờ. Tuy nhiên, với sự phát triển của công nghệ an toàn, đặc biệt là túi khí trên vô-lăng, vị trí này không còn được khuyến khích. Khi xảy ra va chạm, túi khí bung ra với tốc độ rất cao, nếu tay người lái đặt quá cao sẽ dễ bị đập ngược vào mặt hoặc gây chấn thương nghiêm trọng ở tay và vai. Ngược lại, vị trí 9 giờ – 3 giờ giúp hai tay nằm cân đối hai bên, giảm nguy cơ bị lực túi khí tác động trực tiếp, đồng thời vẫn đảm bảo khả năng điều khiển chính xác.
Một điểm quan trọng khác là khả năng kiểm soát vô-lăng trong các tình huống bất ngờ. Khi giữ tay ở vị trí 9 giờ – 3 giờ, người lái có thể xoay vô-lăng nhanh và chính xác hơn mà không bị vướng hoặc mất lực. Điều này đặc biệt quan trọng khi cần đánh lái tránh chướng ngại vật, xử lý xe bị trượt hoặc di chuyển trong điều kiện đường trơn trượt. Các chuyên gia chỉ ra rằng việc lái xe bằng một tay, hoặc đặt tay ở vị trí thấp (như 6 giờ) hay cao lệch (như 12 giờ), sẽ làm giảm đáng kể khả năng phản ứng, thậm chí khiến người lái mất kiểm soát trong tích tắc.
Ngoài ra, việc giữ hai tay đúng vị trí còn giúp người lái cảm nhận tốt hơn phản hồi từ mặt đường thông qua vô-lăng. Những rung động nhỏ, sự thay đổi lực lái hay dấu hiệu mất độ bám đều được truyền rõ ràng hơn khi hai tay đặt cân đối. Đây là yếu tố quan trọng giúp người lái “đọc” được tình trạng vận hành của xe, từ đó đưa ra điều chỉnh phù hợp. Ngược lại, nếu chỉ cầm một tay hoặc cầm hờ hững, các tín hiệu này dễ bị bỏ qua, làm tăng nguy cơ gặp sự cố.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít tài xế vẫn giữ thói quen lái xe bằng một tay, đặc biệt khi di chuyển trong đô thị hoặc trên những cung đường quen thuộc. Sự chủ quan này có thể khiến họ không kịp xử lý khi tình huống bất ngờ xảy ra, như xe phía trước phanh gấp, người đi bộ băng qua đường hay mặt đường xuất hiện vật cản. Đáng nói, nhiều vụ tai nạn đã được xác định có nguyên nhân một phần từ việc người lái không kiểm soát tốt vô-lăng ngay từ đầu.
Vấn đề đặt ra là nhiều người xem nhẹ tư thế cầm lái, cho rằng chỉ cần “quen tay” là đủ, trong khi thực tế đây là yếu tố nền tảng của an toàn. Cảnh báo ở đây không nằm ở lý thuyết mà đã được chứng minh qua thực tiễn tai nạn và các thử nghiệm an toàn, chỉ một khoảnh khắc thiếu kiểm soát vô-lăng cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy, lời khuyên rõ ràng từ các chuyên gia là hãy hình thành thói quen giữ hai tay trên vô-lăng ở vị trí 9 giờ – 3 giờ trong suốt quá trình lái xe. Đây là một hành động đơn giản nhưng mang lại hiệu quả lớn, giúp bạn kiểm soát phương tiện tốt hơn, phản ứng nhanh hơn và giảm thiểu rủi ro trên mọi hành trình.
Tuấn Phạm