Thị trường ô tô Việt Nam đang bước vào giai đoạn cạnh tranh bằng công nghệ. Từ màn hình cỡ lớn, điều khiển bằng giọng nói, hỗ trợ lái ADAS cho đến cập nhật phần mềm qua mạng, gần như mẫu xe mới nào cũng có một danh sách dài tính năng để thu hút khách hàng. Nhưng sau vài tháng sử dụng, đâu mới là những tính năng được người Việt dùng thường xuyên?
Trong vài năm trở lại đây, cuộc đua công nghệ trên ô tô diễn ra mạnh mẽ chưa từng có. Xe phổ thông ngày nay sở hữu nhiều trang bị mà trước đây chỉ xuất hiện trên xe hạng sang. Tuy nhiên, khoảng cách giữa “tính năng được quảng cáo” và “tính năng được sử dụng” lại khá lớn.
Quan sát trên thị trường Việt Nam cho thấy người dùng có xu hướng ưu tiên những tính năng giải quyết trực tiếp nhu cầu di chuyển hằng ngày, thay vì các công nghệ mang tính trình diễn.
Đứng đầu danh sách chắc chắn là camera lùi và camera 360 độ. Hạ tầng giao thông Việt Nam với ngõ nhỏ, bãi đỗ chật, xe máy di chuyển dày đặc khiến việc quan sát xung quanh xe trở thành nhu cầu thiết yếu. Không ít người thừa nhận họ gần như sử dụng camera mỗi lần lùi hoặc quay đầu xe. Đây cũng là một trong những trang bị được khách hàng sẵn sàng bỏ thêm tiền để nâng cấp nếu xe chưa có sẵn.
Tiếp theo là Apple CarPlay và Android Auto. Thay vì dùng hệ thống dẫn đường hay giải trí mặc định của xe, đa số người dùng kết nối điện thoại để mở Google Maps, nghe Spotify, YouTube Music hoặc nhận cuộc gọi. Với điều kiện giao thông thay đổi liên tục, Google Maps vẫn là công cụ được tin tưởng hơn nhờ cập nhật tình trạng ùn tắc theo thời gian thực.
Một tính năng khác ngày càng được đánh giá cao là ga tự động thích ứng (Adaptive Cruise Control), nhưng chỉ với nhóm người thường xuyên chạy cao tốc. Khi di chuyển trên các tuyến như Hà Nội – Hải Phòng, TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây hay các cao tốc mới, hệ thống giúp giảm đáng kể sự mệt mỏi khi phải liên tục tăng giảm tốc độ. Ngược lại, trong đô thị đông đúc, tính năng này ít có cơ hội phát huy hiệu quả.
Trong khi đó, điều khiển bằng giọng nói tiếng Việt đang dần trở thành trang bị được sử dụng nhiều hơn trước. Người dùng có thể yêu cầu mở điều hòa, tìm địa điểm, gọi điện hoặc chuyển bài hát mà không cần rời tay khỏi vô-lăng. Tuy nhiên, trải nghiệm còn phụ thuộc vào khả năng nhận diện giọng nói của từng hãng và môi trường trong xe.
Ở chiều ngược lại, nhiều tính năng xuất hiện rất nổi bật trong brochure nhưng lại ít được khai thác. Chẳng hạn, chế độ đỗ xe tự động, ghi nhớ nhiều cấu hình ghế, điều khiển xe từ xa bằng điện thoại hay các hiệu ứng ánh sáng nội thất phức tạp thường chỉ được người dùng trải nghiệm vài lần đầu. Sau giai đoạn làm quen, phần lớn quay lại với những thao tác quen thuộc vì nhanh và thuận tiện hơn.
Ngay cả hệ thống ADAS cũng cho thấy sự khác biệt trong cách sử dụng. Các tính năng như cảnh báo điểm mù, cảnh báo va chạm phía trước hay hỗ trợ phanh khẩn cấp được đánh giá hữu ích vì hoạt động thụ động, chỉ can thiệp khi cần thiết. Trong khi đó, hỗ trợ giữ làn chủ động hoặc đánh lái tự động vẫn có không ít người lựa chọn tắt khi chạy trong đô thị do cảm giác chưa thực sự tự nhiên trên những tuyến đường có vạch kẻ không đồng đều.
Thực tế này cũng phản ánh một xu hướng đáng chú ý của thị trường Việt Nam. Người mua xe ngày càng quan tâm đến trải nghiệm sử dụng thực tế hơn là số lượng tính năng. Một chiếc xe có ít công nghệ hơn nhưng hoạt động ổn định, dễ dùng và phù hợp với điều kiện giao thông Việt Nam đôi khi lại được đánh giá cao hơn một mẫu xe sở hữu danh sách trang bị dài nhưng ít khi được khai thác.
Cuối cùng, công nghệ chỉ phát huy giá trị khi giúp việc lái xe trở nên an toàn, thuận tiện và tiết kiệm thời gian. Với người dùng Việt, những tính năng được sử dụng mỗi ngày không nhất thiết phải là các công nghệ phức tạp nhất, mà là những trang bị giải quyết đúng những tình huống họ gặp trên mỗi hành trình.
Tuấn Phạm