Thói quen tiềm ẩn nhiều rủi ro, bởi việc trộn các loại nước làm mát khác nhau có thể khiến hệ thống làm mát hoạt động kém hiệu quả, thậm chí gây hư hỏng động cơ.
Nhiều người sử dụng ô tô thường cho rằng nước làm mát chỉ đơn giản là dung dịch giúp hạ nhiệt động cơ, vì vậy khi thấy bình nước phụ cạn thì chỉ cần châm thêm là được. Không ít trường hợp tài xế chọn mua bất kỳ loại nước làm mát nào có sẵn tại cửa hàng, thậm chí chỉ nhìn màu sắc tương tự rồi đổ thêm vào xe. Tuy nhiên, đây là một thói quen tiềm ẩn nhiều rủi ro, bởi việc trộn các loại nước làm mát khác nhau có thể khiến hệ thống làm mát hoạt động kém hiệu quả, thậm chí gây hư hỏng động cơ.
Thực tế, nước làm mát hiện nay có nhiều công nghệ và thành phần hóa học khác nhau. Mỗi loại được pha chế với các gói phụ gia riêng nhằm chống ăn mòn, chống đóng cặn và bảo vệ các chi tiết kim loại bên trong động cơ. Một số loại phổ biến trên thị trường sử dụng công nghệ phụ gia vô cơ, công nghệ axit hữu cơ hoặc công nghệ lai giữa hai loại này. Khi các dung dịch không tương thích bị trộn lẫn, các chất phụ gia có thể phản ứng với nhau, làm giảm khả năng bảo vệ hệ thống làm mát.
Nhiều người có thói quen phân biệt nước làm mát bằng màu sắc như xanh, đỏ, hồng hoặc cam, nhưng đây không phải là cách nhận biết chính xác. Màu sắc chủ yếu do nhà sản xuất lựa chọn để tạo sự khác biệt thương mại, không phải tiêu chuẩn kỹ thuật chung. Hai loại nước làm mát cùng màu chưa chắc có thể sử dụng chung, trong khi một số loại khác màu vẫn có thể tương thích nếu đạt cùng tiêu chuẩn kỹ thuật.
Hậu quả của việc trộn sai nước làm mát thường không xuất hiện ngay lập tức nên nhiều người dễ chủ quan. Sau một thời gian sử dụng, dung dịch có thể tạo ra cặn hoặc bùn nhớt bên trong hệ thống. Những mảng cặn này làm nghẹt các đường ống nhỏ, két nước và các khe tản nhiệt trong động cơ, khiến khả năng làm mát suy giảm đáng kể. Khi xe vận hành trong điều kiện thời tiết nóng, di chuyển đường dài hoặc thường xuyên kẹt xe, động cơ sẽ dễ rơi vào tình trạng quá nhiệt.
Ngoài việc giảm hiệu quả làm mát, các phụ gia chống ăn mòn bị mất tác dụng còn có thể khiến nhiều chi tiết quan trọng như két nước, bơm nước, ron cao su hay các chi tiết nhôm bên trong động cơ bị oxy hóa và xuống cấp nhanh hơn. Nếu tình trạng quá nhiệt kéo dài, xe có thể gặp những hư hỏng nghiêm trọng như cong mặt máy hoặc hỏng gioăng quy-lát, kéo theo chi phí sửa chữa rất tốn kém.
Để tránh những rủi ro này, người dùng nên sử dụng đúng loại nước làm mát theo khuyến cáo của nhà sản xuất xe. Thông tin về tiêu chuẩn dung dịch thường được ghi trong sách hướng dẫn sử dụng hoặc trên nắp bình nước phụ. Khi cần châm thêm, nên dùng đúng loại đang sử dụng thay vì chọn theo màu sắc. Trong trường hợp không rõ xe đang dùng loại nào, giải pháp an toàn nhất là xả sạch toàn bộ hệ thống và thay mới hoàn toàn bằng một loại đồng nhất.
Bên cạnh đó, nước làm mát cũng cần được kiểm tra và thay định kỳ theo khuyến nghị. Sau thời gian dài sử dụng, dung dịch có thể mất dần tác dụng bảo vệ hoặc xuất hiện tình trạng đổi màu, đóng cặn. Việc kiểm tra thường xuyên không chỉ giúp hệ thống làm mát hoạt động ổn định mà còn góp phần kéo dài tuổi thọ động cơ.
Một bình nước làm mát có giá trị không quá lớn, nhưng nếu sử dụng sai cách, hậu quả có thể khiến chủ xe tốn hàng chục triệu đồng cho việc sửa chữa động cơ. Vì vậy, đừng xem nhẹ việc lựa chọn và sử dụng đúng loại nước làm mát cho chiếc xe của mình.
Tuấn Phạm