Xe điện đang ngày càng phổ biến tại Việt Nam nhờ khả năng tăng tốc mạnh, vận hành êm và chi phí sử dụng thấp. Nhưng có một chi tiết mà nhiều người dùng mới thường bỏ qua: lốp trên ô tô điện thường mòn nhanh hơn xe xăng dầu, đồng nghĩa chu kỳ đảo lốp cũng nên ngắn hơn.
Vậy xe điện có cần đảo lốp thường xuyên hơn xe động cơ đốt trong không? Câu trả lời là có, trong đa số trường hợp. Nguyên nhân đầu tiên đến từ trọng lượng. Một chiếc ô tô điện thường nặng hơn xe xăng cùng kích thước từ vài trăm kg do phải mang theo bộ pin lớn dưới sàn xe. Khối lượng tăng khiến áp lực dồn lên lốp nhiều hơn, đặc biệt khi đi qua ổ gà, cua gắt hoặc phanh gấp. Nếu xe thường xuyên chở đủ tải, lốp càng nhanh mòn không đều.
Tiếp theo là mô-men xoắn tức thời là thứ tạo nên cảm giác “đạp là vọt” đặc trưng của xe điện. Khác với xe xăng cần tăng vòng tua mới đạt lực kéo lớn, động cơ điện có thể bung mô-men xoắn gần như ngay lập tức. Điều này khiến lốp, nhất là lốp của cầu dẫn động, chịu ma sát lớn hơn mỗi lần tăng tốc. Với những người thích cảm giác bứt tốc khi đèn xanh vừa bật, lốp có thể mòn nhanh hơn tưởng tượng.
Một yếu tố nữa là hệ thống phanh tái tạo năng lượng. Nghe có vẻ giúp giảm hao mòn phanh, nhưng lại vô tình thay đổi cách tải trọng phân bổ lên bánh xe khi giảm tốc. Nếu người lái thường xuyên dùng chế độ phanh tái tạo mạnh, lốp cũng có thể xuất hiện hiện tượng mòn lệch giữa các bánh trước và sau.
Trong khi nhiều xe xăng dầu thường đảo lốp mỗi 8.000–10.000 km, thì với xe điện, nhiều chuyên gia khuyến nghị nên kiểm tra và đảo lốp sớm hơn, khoảng 5.000–8.000 km tùy điều kiện sử dụng. Đặc biệt với các mẫu xe điện có công suất lớn hoặc thường xuyên chạy đô thị kiểu “stop-and-go”, chu kỳ này càng nên ngắn.
Việc đảo lốp định kỳ không chỉ giúp các bánh mòn đều hơn mà còn giữ ổn định khả năng bám đường, giảm tiếng ồn và kéo dài tuổi thọ bộ lốp vốn là một trong những hạng mục khá tốn kém trên xe điện. Nhiều mẫu EV hiện nay sử dụng lốp chuyên dụng có khả năng chịu tải cao và giảm lực cản lăn, giá thay mới thường không hề rẻ.
Ngoài đảo lốp, chủ xe điện cũng nên chú ý áp suất lốp hơn xe xăng. Lốp non hơi trên xe điện không chỉ làm mòn vai lốp nhanh mà còn khiến xe tiêu hao điện năng nhiều hơn, giảm quãng đường di chuyển sau mỗi lần sạc. Một bộ lốp sai áp suất có thể khiến chiếc xe vốn quảng cáo chạy 500 km chỉ còn thực tế hơn 430–450 km.
Tóm lại, xe điện không chỉ khác xe xăng ở động cơ hay pin, mà ngay cả cách chăm sóc lốp cũng cần thay đổi. Nếu xem đảo lốp là chuyện “khi nào nhớ mới làm”, người dùng EV rất dễ phải thay lốp sớm hơn dự kiến. Với đặc tính nặng hơn, lực kéo lớn hơn và phản hồi ga nhanh hơn, đảo lốp đúng chu kỳ trên xe điện gần như không còn là khuyến nghị, mà là việc nên làm đều đặn nếu muốn giữ xe vận hành êm, tiết kiệm và an toàn lâu dài.
Tuấn phạm